Kærunefnd útboðsmála

ISS Ísland ehf. gegn Ríkiskaupum

7.4.2009

Ákvörðun kærunefndar útboðsmála 23. mars 2009

í máli nr. 8/2009:

ISS Ísland ehf.

gegn

Ríkiskaupum

          

Með kæru, dags. 13. mars 2009, kærði ISS Ísland ehf. ákvörðun Ríkiskaupa um val á tilboði Sólarræstingar í útboðinu „14632: Landspítali háskólasjúkrahús – Ræsting Fossvogur“. Í kæru voru kröfur kæranda orðaðar með eftirfarandi hætti:

„Þess er krafist annars vegar að kærunefnd útboðsmála úrskurði að samningsgerð kærða og Sólarræstingar verði stöðvuð þar til endanlega hefur verið leyst úr kæru þessari. Hins vegar er þess krafist að kærunefnd ógildi ákvörðun kærða um að velja tilboð Sólarræstingar í ofangreindu útboði.

 

Fallist nefndin á ofangreindar kröfur óskar kærandi eftir að kærunefndin tjái sig um bótaskyldu kærða og grundvöll skaðabóta.

 

Í öllum tilvikum er þess krafist að kærða verði gert að greiða kostnað kæranda við að hafa kæruna uppi að skaðlausu.“

 

Kærða var kynnt kæran og gefinn kostur á að gera athugasemdir við hana og koma að frekari rökstuðningi fyrir vali á tilboði. Sérstaklega var óskað eftir athugasemdum kærða vegna kröfu kæranda um stöðvun á gerð samnings. Með bréfi, dags. 19. mars 2009, krafðist kærði þess að hafnað yrði kröfu kæranda um stöðvun.

 

Í þessum hluta málsins tekur kærunefnd útboðsmála til skoðunar hvort rétt þyki að stöðva gerð samnings.Endanlega verður leyst úr öðrum kröfum kærunnar síðar.

 

I.

Í janúar 2009 auglýsti kærði eftir tilboðum í ræstingu og hreingerningu á sjúkrahúsinu í Fossvogi. Í útboðslýsingu sagði að mat á hæfi bjóðenda yrði metið á grundvelli eftirfarandi forsendna: „Persónulegar aðstæður bjóðanda“, „Fjárhagsleg staða bjóðenda“ og „Tæknileg- og þjónustugeta“. Um síðasta hæfisskilyrðið sagði svo í útboðslýsingu:

„Tæknileg geta verksala skal vera það trygg að hann geti staðið við skuldbindingar sínar gagnvart kaupanda.

  • Ábyrgðaraðili verks skal hafa a.m.k. 2 ára reynslu af vinnu og stjórnun sambærilegra verks.
  • Verksali skal leggja fram umsagnir a.m.k. fjögurra aðila sem hafa a.m.k. eins ár reynslu af vinnu verksala við ræstingar.
  • Verksali skal við upphaf verks hafa a.m.k. 30% starfsfólks sem hefur fengið fræðslu um sýklavarnir og miða skal við að allt starfsfólk fái slíka fræðslu, sbr. kafla 2.2.5.
  • Bjóðandi skal með fylgigögnum sýna fram á faglega þekkingu á viðkomandi starfssviði m.a. með því að leggja fram verkáætlun sem stenst almenn gæðaviðmið.
  • Verksali skal alltaf hafa að mati LSH í meirihluta reynsluríkt starfsfólk á sviði ræstinga.
  • Efni sem boðin eru skulu standast gæðakröfur, sbr. kafla 2.4. og starfsfólk skal hafa þekkingu á notkun efnanna.
  • Hafi bjóðandi áður unnið svipuð verkefni fyrir verkkaupa og ekki rækt samningsskyldur sínar sem skildi, áskilur kaupandi sér rétt til að semja ekki við slíkan bjóðanda í þessu útboði.

Verkkaupi áskilur sér rétt til að sannreyna allar upplýsingar sem hér um ræðir t.d. með því að heimsækja starfsemi bjóðanda á einhverjum vettvangi á meðan á mati tilboða stendur.

Sjá nánar kafla 1.2.4 Val á samningsaðila.“

 

Í kafla „1.2.4 Val á samningsaðila“ kom fram að notast yrði við stigakerfi og að „eftirfarandi valmælikvarðar [yrðu] hafðir til hliðsjónar við mat á tilboðum og val á samningsaðila“. Í kjölfarið kom svo fram að „Gæði vinnu, áreiðanleiki og tæknileg geta“ gaf mest 30 stig en „Verð“ gaf mest 70 stig. Um fyrri valforsenduna sagði svo:

„Áhersla er lögð á að bjóðandi geti sýnt fram á faglega þekkingu á viðkomandi starfssviði.

Gefin er einkunn út frá eftirfarandi:

  • Verkkaupi leggur áherslu á að verksali geti sýnt fram á getu til að vinna verkið fljótt og vel ásamt því að hann geti brugðist skjótt við breytingum og framkvæmt aukaverk strax ef þarf. Því þarf verksali að hafa getu til að leggja fram og vinna eftir verkáætlunum. Gefin er einkunn fyrir gæði verkáætlana sem verksali leggur fram og hann hefur unnið eftir í verkefnum síðustu 2 árin. Verkáætlanir skulu standast almenn gæðaviðmið sem gerðar eru til verkáætlana í ræstingu við LSH til að koma til greina (mest gefin 10 stig) og áskilur verkkaupi sér rétt til að sannreyna allar upplýsingar sbr. kafla 1.2.2.3.
  • Hversu góð og nýleg tæki bjóðandi hafi til að vinna verkið (mest gefin 10 stig)
  • Efni og áhöld til ræstinga, þ.e. hversu góð efni og áhöld bjóðandi hafi til að vinna verkið (mest gefin 10 stig)“

 

Kærandi var meðal bjóðenda í útboðinu og með tölvupósti, dags. 4. mars 2009, var tilkynnt að kærði hefði valið tilboð frá Sólarræstingu í hinu kærða útboði enda hefði tilboðið verið metið hagstæðast samkvæmt matslíkani útboðslýsingar. Fram kom að tilboð Sólarræstingar hafi hlotið 99 stig en tilboð kæranda 98,96 stig.

 

II.

Kærandi telur að fyrirkomulag við útreikning samkvæmt stigamatskerfi útboðsins hafi verið óviðunandi. Þá telur kærandi að hann hafi meiri fjárhagslegan styrk, reynslu og getu en sá bjóðandi sem valinn var. Kærandi telur því að hann hafi átt að fá mun fleiri stig en Sólarræsting fyrir valforsenduna „Gæði vinnu, áreiðanleiki og tæknileg geta“. Þá segir kærandi að rökstuðningur fyrir vali tilboðs hafi verið ófullnægjandi.

 

III.

Kærði segir að tilboðið sem valið var hafi verið gilt enda hafi það uppfyllt allar „skal kröfur“ [svo] sem gerðar voru í útboðsgögnum. Kærði segir ábyrgðaraðila verksins hafa mikla reynslu af ræstingu bæði í þrifum á spítala, skipulagningu og faglegri þekkingu ásamt því að hafa sótt fjöldann allan af námskeiðum og fyrirlestrum bæði hér á landi og erlendis um ræstingar. Þá leggi Sólarræsting fram meðmæli frá fjölda stórra félaga og stofnanna. 

Kærði segir að verkáætlun sem fylgdi með útboðsgögnum Sólarræstingar sé áætlun sem lægstbjóðandi vinni í dag eftir hjá Actavis og það fyrirtæki geri eðlilega miklar kröfur til hreinlætis. Kærði segir verkáætlunina ágætlega unna og standist gæðaviðmið sem gerð séu til verkáætlana í ræstingu hjá LSH. Verkáætlunin mætti vera aðeins skýrari varðandi tímaramma og því fái Sólarræsting 9 af 10 mögulegum fyrir gæði verkáætlunarinnar. Kærði segir að Sólarræsting ræsti í dag Eiríksgötu 5 sem sé aðal skrifstofubygging Landspítalans. Þar vinni Sólarræsting eftir verkáætlun sem sé enn betur unnin en sú verkáætlun sem fylgdi með útboðsgögnum. Ef Sólarræsting hefði sent inn þá áætlun hefði félagið fengið 10 fyrir áætlunina. 

Um mat á „hversu góð og nýleg tæki bjóðandi hafi til að vinna verkið“ segir kærði að Sólarræsting noti ræstingaáhöld frá tveimur framleiðendum sem séu í fararbroddi á því sviði. Ræsingarvélarnar séu af gerðinni Nilfisk sem hafa reynst vel og Sólarræsting hafi því fengið 10 stig af 10 mögulegum fyrir tæki.

Um mat á „hversu góð efni og áhöld bjóðandi hafi til að vinna verkið“ hafi vörur sem Sólarræsting noti hlotið norrænu umhverfismerkinguna Svaninn sem tryggi góð efni en að kærandi hafi ekki hlotið þessa viðurkenningu. Sólarræsting fái því 10 stig af 10 mögulegum fyrir efni og áhöld, samtals 29 af 30 stigum fyrir gæði vinnu, áreiðanleika og tæknileg getu og tilboðið alls 99 stig. 

 

IV.

Kærandi gerir fyrst og fremst athugasemdir við stigagjöf og rökstuðning kærða vegna valforsendunnar „Gæði vinnu, áreiðanleiki og tæknileg geta“. Í IX. kafla laga nr. 84/2007, um opinber innkaup, er fjallað um val tilboða og segir þar m.a. í 1. mgr. 72. gr. að við val á tilboði skuli gengið út frá hagkvæmasta boði. Þau atriði sem tilgreind eru í VII. kafla laga nr. 84/2007 lúta hins vegar að hæfi bjóðenda en ekki hagkvæmni tilboða þeirra enda ber VII. kafli heitið „Hæfi þátttakenda og bjóðenda í opinberum innkaupum“. Kaflinn spannar greinar 46-54, en þess má geta að 50. gr. ber heitið „Tæknileg geta“. Þau atriði sem varða hæfi bjóðenda verða almennt ekki lögð til grundvallar við mat á hagkvæmni tilboða.

Í hinu kærða útboði kom fram að verð bjóðenda gilti 70 stig á móti 30 stigum fyrir matsflokkinn „gæði vinnu, áreiðanleiki og tæknileg geta“. Í útboðslýsingu er forsendan „verkáætlun“ bæði í kaflanum um hæfisskilyrði og kaflanum um val tilboða. Þá vísar kafli útboðslýsingar um hæfi bjóðenda til kaflans um val tilboða en sá kafli ber reyndar heitið „val á samningsaðila“. Það er álit kærunefndar útboðsmála, að önnur atriði en verð, sem tilgreind voru sem valforsendur, lúti einkum og sér í lagi að hæfi bjóðenda í skilningi VII. kafla laga um opinber innkaup en ekki hagkvæmni tilboða þeirra. Verulegar líkur er þannig á því að stigamatskerfi útboðsins hafi verið ólögmætt og af því leiðir að verulegar líkur eru á því að ákvörðun kærða um stigafjölda, sem byggir á kerfinu, sé ólögmæt.

Í 1. mgr. 96. gr. laga nr. 84/2007 kemur fram að ef kærunefnd útboðsmála telur að verulegar líkur séu á því að brotið hafi verið gegn lögunum geti hún, eftir kröfu kæranda, stöðvað innkaupaferli eða gerð samnings þar til endanlega hefur verið skorið úr kæru. Af framangreindri ástæðu telur kærunefnd útboðsmála verulegar líkur á því að brotið hafi verið gegn lögum nr. 84/2007 og því sé rétt að stöðva samningsgerð í kjölfar hins kærða útboðs.

 

Ákvörðunarorð:

Samningsgerð við Sólarræstingar í kjölfar útboðsins „14632: Landspítali háskólasjúkrahús – Ræsting Fossvogur“ er stöðvuð þar til endanlega hefur verið skorið úr kæru.

 

 

                                                               Reykjavík, 23. mars 2009.

                                                               Páll Sigurðsson

                                                               Sigfús Jónsson

                                                               Stanley Pálsson

                                                              

 

 

Rétt endurrit staðfestir,

Reykjavík,          mars 2009.